Реклама
Курс для молодежи 12–18 лет
Я – предприниматель
News & Trends
Education
Career
Community
talks
News & Trends
Education
Career
Community
talks

Мамандық таңдаудың «формуласы»: Orkenlink көмегімен кім болатыныңды анықта

Құрметті жас дос, сен мінезіңе, қабілетіңе және ішкі қалауыңа сай келетін мамандықты таңдағың келе ме? Көбінесе адамдар кәсіптегі бағдарынан жаңылып, кейін өз ісінен ләззат ала алмай жатады. Психолог Джон Холландтың моделіне негізделген Orkenlink платформасының «Кәсіби тұлға типі» тесті тұлғалық кодыңды табуға және қай кәсіби ортада барынша табысты болатыныңды білуге көмектеседі.
Джон Холландтың әдістемесі 30 сұрақтан тұрады. Сол сауалдарға «Иә» немесе «Жоқ» деп жауап беру қажет. Соңында жауаптардың ұпайын санап, қай типке жататыныңды анықтайсың. Тесттің мазмұнын түсіну үшін бірнеше сұрақты қарастырып көрейік. 

Егер мына тұжырымдардың бірнешеуі саған таныс болса, демек сенің болашақ кәсібің осы бағытта жасырылған болуы мүмкін:
  • «Маған құралдармен, техникамен жұмыс істеу немесе заттарды жөндеу ұнайды»: Бұл — реалистік типтің басты белгісі. Егер сен абстрактілі теориядан гөрі, қолмен ұстап, нәтижесін бірден көруге болатын істі ұнатсаң, инженерлік немесе технология саласы сені күтіп тұр.

  • «Логикалық есептерді, басқатырғыштарды шешкенді ұнатамын» -  зерттеуші тип. Анализ бен логикадан мықтысың деген сөз. Мұндай жастар көбіне деректермен жұмыс істейтін IT немесе ғылым саласында биік белестерді бағындырады.

  • «Қиял-өрісім кең, жаңа нәрсе жасағанды ұнатамын» — артистік типке тән қасиет. Егер сен үшін еркіндік пен өзіңді көрсету маңызды болса, қатаң график пен ережелер бар жерде тез шаршайсың. Саған креативті индустрия қажет.

  • «Маған жиі кеңес немесе қолдау сұрап келеді, мен адамдарды тыңдай білемін» Бұл — әлеуметтік тип. Егер айналаңдағылар сені жақсы тыңдаса немесе көмекші ретінде көрсе, сенің миссияң - адамдармен жұмыс істеу (педагогика, медицина, психология).

  • «Менің амбициям мықты, маған бәсеке мен күрделі мақсат ұнайды»: кәсіпкерлік тип. Сен тәуекелге барудан қорықпайсың және көшбасшы болуға ұмтыласың. Бизнес, менеджмент немесе заң саласы — сенің стихияң.

  • «Нақты жоспармен, нұсқаулықпен жұмыс істегенді ұнатамын» — конвенционалдық типтің сипаттамасы. Егер сен ретсіздікті ұнатпасаң және барлығының жүйелі болғанын қаласаң, цифрлар мен құжаттар әлемінде (қаржы, логистика) таптырмас маман боласың.
Тестті аяқтаған соң, ең қызықты кезең нәтижелерді есептеу мен интерпретациялау басталады. Әрбір «Иә» жауабы үшін тиісті тұлға типіне (R, I, A, S, E немесе C) бір балл қосылады. Сосын ең көп балл жинаған үш тұлға типі көрсетіледі. Ең жоғары ұпай алған типке «Жетекші тұлға типі» белгісі берілсе, қалған екеуі қосымша болып есептеледі. Содан соң әр анықталған тип бойынша саған тән мықты тұстар мен жұмыс істеуге ең қолайлы мамандықтар тізімі ұсынылады. Мысалы егер сенің кодың ASI (Артистік-Әлеуметтік-Зерттеуші) болса, бұл сенің адамдармен жұмыс істейтін, бірақ шығармашылық еркіндікті және аналитиканы қажет ететін мамандықтарға (мысалы, арт-терапевт немесе маркетинг-аналитик) бейім екеніңді көрсетеді.
«Тест тапсырдым, енді не істеймін?»
  • Тек бір ғана типке байланып қалма. Егер сенің негізгі типің Артистік (A), ал қосымшаң Кәсіпкерлік (E) болса, онда саған жай ғана суретші емес, өз шығармашылық жобаларын басқаратын арт-менеджер немесе продюсерлік бағыт өте жақсы сәйкес келеді. Тұлғалық кодындағы әріптердің комбинациясы сенің бірегейлігіңді көрсетеді. 

  • Нәтижелерді болашақта салыстыру үшін сақта. Жасөспірім шақта қызығушылықтардың өзгеруі - қалыпты құбылыс. Холланд тестінің нәтижесін жүйеде сақтап қою арқылы сен бір жылдан кейін өз бағытыңның қалай трансформацияланғанын көре аласың. Бұл сенің кәсіби өсуіңді бақылауға арналған жеке картаң іспеттес. Мамандық таңдағанда тек трендтегі салаларға ұмтылмай, өз табиғатыңа сүйенсең, жұмысың сүйікті ісіңе айналып, көпшілік арасында да бағаланары сөзсіз.

  • Практиканы теориямен ұштастыр. Тест саған «Реалистік типке» жататыныңды айтса, демек саған нақты іспен айналысқан ұнайды. Мамандық таңдамас бұрын, сол саланың маманымен сөйлесіп көр немесе кішігірім практикадан өт. Холланд моделі бойынша «Әрекет етушілер» тобына жатсаң, жұмыстың нақты нәтижесін көру сен үшін ең күшті мотивация болмақ.
Мамандық таңдауды күйзеліске толы күрделі әрекет деп қарастырмау керек. Бұл кезең - жасөспірімнің жан дүниесін, қарым-қабілетін ашуға арналған жол. Таңдау жасау үшін заманауи мүмкіндіктерді қалт жібермей қолданған жөн. Осы ретте «Кәсіби тұлға типі» тесті сенің ішкі әлемің мен сыртқы еңбек нарығы арасындағы алтын көпір іспеттес. 

Өз кодыңды тап та, болашаққа сеніммен қадам бас!
Журналист: Құндызай Әмірбекқызы
Редактор: Зарина Қайратқызы
Хабардар болыңыз!
Кейінгі жаңалықтардың аңдатпасын бізден біле аласыз. Қызық оқиғалар мен мақалаларды біздің сайттан оқыңыздар!
Шақыруыңызды табуға және сәтті мансап құруға көмектесеміз.
Тілегенің алдыңнан
Іздемей-ақ табылар
Қолдау
Мекен жай
Қазақстан, Астана, Достық көш., 18, 20 оф. (22 қабат.)