«Балам мамандық таңдаудан қиналып жүр»: Orkenlink платформасындағы тестілердің пайдасы қандай?

1. Қызығушылығын бақылаңыз

Баланың бос уақытында немен айналысатынына мән беріңіз. Ол сурет салғанды ұната ма, әлде техниканың құрылысын зерттегенді жақсы көре ме? Мүмкін ол адамдармен тез тіл табысып, ұйымдастырушылық қабілетін көрсетіп жүрген шығар? Тіпті бөлмеден шықпай, тек қағаз-қаламын ұстап уақыт өткізсе де, уайымдап кетпеңіз. Өйткені әр адамның жүрегі қалап істейтін дүниесі әртүрлі болады.

2. Жарқын болашақ жайлы стереотиптен арылыңыз

«Заңгер немесе экономист болсаң, аш қалмайсың» деген қағида қазіргі алма-ғайып әлемде іске аспайды. Себебі сұранысқа ие мамандықтар тізімі жыл сайын өзгеріп отыратынын ұмытпаңыз. Ең бастысы, асықтырмай, баланың өз ісін табуына мүмкіндік беру керек.

3. Мамандықтар әлемімен таныстырыңыз

Баланы әртүрлі сала мамандарымен кездестіріңіз. Қолдан келсе, түрлі жұмыс орнына апарыңыз. Ал жасөспірім кәсіби бағдар берушілермен сөйлессе немесе ерікті ретінде мамандармен кездессе, «бұл мамандық маған шынымен ұнай ма?» деген сұрағына жауап табуға көмектеседі.

Кәсіби бағдар беретін тесттің пайдасы қандай?

Кәсіби бағдар беретін тест — баланың ішкі әлемі мен еңбек нарығының арасындағы көпір. Тест баланың мінез-құлқын, темпераментін және жасырын қабілетін анықтауға септігін тигізеді. Сонымен қатар мыңдаған мамандықтың ішінен баланың бейіміне сәйкес келетін 5−10 бағытты бөліп береді. Ата-ананың немесе қоғамның пікіріне сүйенбей, нақты психологиялық және когнитивті көрсеткіштерге негізделеді. 

Иә, мұндай тесттер балаға керек нақты мамандықты таңдап береді кесіп айтуға болмас. Алайда шашырап жатқан ойды жүйелеуге, баланың іштей айта алмай жүргенін жеткізуге, жанына жақын мамандықтарды тануға оң әсер етеді. Бала да тест тапсырған соң мамандық таңдау сұрағына жауапкершілікпен қарап, іштей сенімді бола түседі. Дегенмен ғаламтордағы көрінген тестті таңдай салмау керек. Әбден зерттелген, расымен баланың болашағына жаны ашып жасалған дүниені таңдау керек. Осы ретте Orkenlink платформасының балаға кәсіби бағдар беру үшін дайындаған тестімен таныстырамыз. 

Orkenlink тестін не үшін таңдау керек?

Orkenlink кәсіби бағдарлау және менторлықты қолдау платформасы — жасөспірімдердің сұранысын ескере отырып жасалған заманауи алаң. Мұндағы кәсіби бағдарлау тесті жай ғана сұрақ-жауапқа негізделмеген. Мәні мен мазмұны бар диагностикадан құрылған «Голомштоктың «Қызығушылықтар картасы», «Мамандықты таңдау мотивтері» тесті, «Еңбектің мақсаты» тесті, Голланд тесті және Климов тесті (мамандықтар типі) деген 5 түрлі тестті ұсынады. Бұл тестілер баланың тұлғалық типін, бейімін және жұмыс істеу мотвитерін анықтайды. 

Голомштоктың «Қызығушылықтар картасы»

Бұл тест адамның не нәрсеге ынтасы барын және соған сай келетін мамандықтарды табуға көмектеседі. Ол нақты қай жұмыс бағыттарына қабілетіңіз бен бейімділігіңіз жоғары екенін анықтауға мүмкіндік береді.

«Мамандықты таңдау мотивтері» тесті

Бұл тест «Мына мамандықты таңдауымның себебі қандай?» деген сұраққа жауап іздейді. Осы әдіс арқылы адамның кәсіби бағдарын нақтылауға әсер ететін дүниелерді(қызығушылық, ақша немесе айналасындағылардың қысымы) талдайды. Сосын оның бұл таңдауға қаншалықты дайын екені анықталады. Нәтижесінде жасөспірімнің ішкі қалауы мен қоғамның пікірі арасындағы арасалмағы белгілі болады.

«Еңбек мақсаты» тесті

Еңбек процесіндегі таным (зерттеу), өзгерту (түрлендіру) немесе іздену (жаңаны табу) сынды негізгі бағытты анықтайды. Жұмыс барысында сізді нақты не нәрсе көбірек қызықтыратынын білуге көмектеседі.

Голланд тесті (RIASEC)

Дж. Голланд әдістемесі бойынша тұлғаның кәсіби типін анықтайды. Тұлғаның 6 типі негізінде оның мамандыққа бейімі бар-жоғын білуге болады.
Климов тесті (Мамандық типі). Е.А. Климовтың жүйесі бойынша жасөспірімге ең қолайлы мамандық бағытын анықтауға болады. Тест нәтижесінде кіммен немесе немен жұмыс істеген ыңғайлы екенін біле аласыз. Яғни «Адамдармен бе?» немесе «Техникамен бе?» деген сұраққа жауап табасыз.

Осы тесттерді тапсырған соң, баламен ашық сөйлесуге себеп табасыз. Бұл сынақтар — ата-ананың «менің балам дәрігер болуы керек» деген субъективті пікірін көрсетпейді, керісінше баланың шынайы потенциалын анықтайтын объективті құрал.

Мамандық таңдау — жауапты әрі күрделі процесс. Ал Orkenlink секілді сенімді платформалар осы жолдағы алғашқы әрі ең маңызды қадамды сенімді жасауға ықпал етеді.

Журналист: Құндызай Әмірбекқызы
Редактор: Зарина Қайратқызы