Реклама
Курс для молодежи 12–18 лет
Я – предприниматель
News & Trends
Education
Career
Community
talks
News & Trends
Education
Career
Community
talks

Ұлттық аспапты қалай трендке айналдыруға болады? Апалы-сіңлілі өнер иелерімен сұхбат

Бүгінде талантты танытып, өнерді паш ету үшін әлеуметтік желінің ықпалы зор. Мәселен бұдан алты жыл бұрын домбырашы Маржан Қапсаматтың Көбейтұз көлінде «Көрұғлыны» тартқан видеосын АҚШ-тың Vogue басылымы әлеуметтік желідегі парақшасына жариялаған. Ал қобызшы Айдана Амангелді ұлттық аспап пен заманауи музыканы біріктіріп, желіде көп қаралым жинап, көрерменнің көзайымына айналған. Ағайынды музыканттар түрлі халықаралық конкурстардың лауреаты атанып, әлемнің үздік концерттік залдарында өнер көрсеткен.

Қобыздың ішегі саусақты қиса да, өнерден бас тартпаудың сыры неде? Домбыра мен қобызды үйренуге қанша уақыт керек? Ұлттық аспаптарды тек сахнаның сәні емес, көрерменнің көңілінен шығатын контент қылуға идея қайдан келеді? Бір істі тастамай, ерінбей қалай алып жүруге болады? Бұл сұхбатта өнер мен отбасын қатар алып жүрген апалы-сіңлілі Айдана Амангелді мен Маржан Қапсамат осы және өзге де сұрақтарға жауап береді.
Айдана Амангелді: «Қобызды тастап кеткім келген кездер де болды»
— Айдана, өнерге өз қалауыңызбен келдіңіз бе? Әлде үлкендер ықпал етті ме?
Музыка мектебіне алғаш барғанымда, анам мені фортепианоға беремін деген ниетпен алып келген еді. Бірақ ол аспапқа кезекте адам өте көп болып шықты. Сол сәтте қобыз сыныбында бос орын бар екен, ондағы керемет ұстаз мені жылы қарсы алды. Ол кісі - маған 9-сыныпқа дейін тәлім берген ұстазым Аменова Айгүл Жақауовқызы.

Шыны керек, оқу барысында қиындықтар болып, тастап кеткім келген кездер де болды. Бірақ сол сәттерде ата-анам мен ұстазым алған бетімнен қайтпай, оқуды жалғастыруымды талап етті. Сол қадамдары үшін бүгінде оларға шын жүректен алғысымды айтқым келеді.
— Бауырларыңыз да өнерге қызыға ма? 
Иә, менің сіңлілерім де өнерден кенде емес: олар фортепиано, қобыз, жетіген, домбыра, гитара және барабандарда ойнайды. Көптеген конкурстың лауреаты атанды. Бірақ олар бұл салада кәсіби тұрғыда жұмыс істемейді, басқа мамандықтарды таңдады. Ал мен болсам, музыкалық білімімді әрі қарай жалғастырып, осы сала бойынша бакалавр мен магистратура оқып шықтым.
— Бұл аспапты үйренуге қанша уақыт керек? Қобыз тартудың техникалық қиындығы неде?
Аспапты меңгеру үшін кем дегенде 4−5 жыл керек деп ойлаймын. Бірақ, әрине, бұл әр адамның таланты мен еңбегіне байланысты. Қобызды кутикуламен ойнайды, көбіне қобыздың ішегі саусақта мүйіз (мозоль) қалдырады, тіпті теріні кесіп жіберетін кездер де болады. Нотаны таза табудың өзі қиын. Қобызда ойнайтын музыканттар мені түсінеді деп ойлаймын.
— Сіз музыкатану магистрісіз, екі балақайдың анасысыз. Баланың ұлттық аспаптарға қызығушылығын қалай оятуға болады?
Мен «Дарынды бала» орталығымен бірлесіп, «Ортеке» жобасын құрған едім. Біз балаларға театрландырылған ойын арқылы аспаптардың тарихын айтып, оларды аспаптармен таныстыратын сабақтар топтамасын дайындадық. Осылайша балаларды музыка әлеміне ерекше әдіспен қызықтыруға болады. 
— Қобыз бен заманауи музыканы біріктіру деген идея қалай келді?

Бұл идея COVID-19 кезінде, бәріміз үйқамақта отырған кезде туындаған дүние еді. Құр босқа уақыт өткізбейін деп, өзіме ұнайтын әндерді қобызда ойнай бастадым. Сосын Instagram парақшамда бөліcіп жүрдім. Кейін ол видеолар өте көп қаралым жинады. Бәрі содан басталды.
Маржан Қапсамат: «Шәкірттерім алғашқы сабақтан-ақ домбыра тартып кетеді»
— Маржан, сіз музыкалық аспапта ойнауды қанша жасыңызда бастадыңыз?
Мен домбырада ойнауды 4-сыныптан бастап үйрене бастадым.
— Оқырман арасында ұлттық аспабымызға қызығатын жасөспірімдер бар шығар. Жалпы домбыраны үйренуге қанша уақыт керек? Бұған қаншама ерік-жігер керек қой. Өзіңіз дайындыққа қанша уақыт бөлесіз?
Ең бастысы — ниет. Егер адамда шынайы қызығушылық болса, кез келген дүниені үйренуге болады. Жұмыс тәжірибеме қарасам, шәкірттерім алғашқы сабақтан-ақ домбыра тартып кетеді. Әрине, шеберлікке жету үшін тұрақты дайындық қажет.
— Осындай байқауларға қатысқанда, сахнаға шыққанда, іштей қорқыныш болмай ма? Онымен қалай күресесіз?
Әр сахнаға шыққан сайын аздап қобалжимын, іштей қорқыныш сезімі болады. Өзім табиғатымнан ұялшақпын. Бірақ әрдайым Аллаға сеніп, көмектесе гөр деп, ішімнен дұға жасап шығамын.
— Домбыраны әлемге әлде де таныту үшін тағы қандай жұмыстар істелінуі керек деп ойлайсыз?
Қазіргі таңда домбыраны әлемге таныту әлдеқайда жеңіл деп ойлаймын. Интернет пен әлеуметтік желілердің мүмкіндігі өте зор. Тек ерінбей еңбек ету керек. Жаңа идеялар келсе, соны жүзеге асырып, әдемі жерде, әдемі образда, сапалы түрде орындап, видео түсірсеңіз көрерменге де ұнайды. Көзге әдемі көрініс, құлаққа жағымды дыбыс болса, бәрі де өз нәтижесін береді.
Апалы-сіңлілі өнер иелеріне ортақ сұрақтар:
— Өнерлеріңізге байланысты ата-аналарыңыз тарапынан қандай қолдау болды?
Айдана: Ата-анам бала кезден бері мені қолдап келеді. Әр конкурстың алдында сыйлықтар сыйлап, өнерге деген ынтамды арттыра түсті. Болашақта мықты әртіс болатыныма үлкен сенім артты.

Маржан: Барлық жағынан қолдау болды. Ең бастысы, мектепке беріп, домбыра сатып алды. Мені мектепке ешқашан қинап, ұрысып апарған емес. Кішкене жетістігім болса, соған қуанып, мақтап қолдап тұрады. Әлі күнге дейін солай.
— Бұған дейін әлеуметтік желіде керемет контенттер жариялағансыздар. Бұған шабытпен қатар, күш-жігер керегі сөзсіз. Қайта қолға аласыздар ма? 
Айдана: Иә, Алла қаласа! Дегенмен қазіргі кезде мен балаларым мен отбасыма көп көңіл бөлуім керек.

Маржан: Иә, кейде контент жариялап тұрамын. Екі үлкен баламды ата-әжемізге қалдырып, кенжемді бірге алып барып, видео түсіреміз. Жалпы жоспарым — контентті жүйелі түрде және сапалы түрде қолға алу.
— Алға қойған қандай жоспарларыңыз бар? 
Айдана: Балапандарға арналған «Ортеке» жобасын әрі қарай дамытқым келеді.

Маржан: Алла жазса, Ақтау қаласынан өнер мектебін ашқым келеді.
Журналист: Құндызай Әмірбекқызы
Редактор: Зарина Қайратқызы
Хабардар болыңыз!
Кейінгі жаңалықтардың аңдатпасын бізден біле аласыз. Қызық оқиғалар мен мақалаларды біздің сайттан оқыңыздар!
Шақыруыңызды табуға және сәтті мансап құруға көмектесеміз.
Тілегенің алдыңнан
Іздемей-ақ табылар
Қолдау
Мекен жай
Қазақстан, Астана, Достық көш., 18, 20 оф. (22 қабат.)